Eki-Naryn to niewielka, wysokogórska wioska w obwodzie naryńskim w środkowym Kirgistanie, położona w szerokiej dolinie uformowanej przez górny bieg rzeki Naryn. Jej nazwa nie jest przypadkowa – w języku kirgiskim „eki” oznacza „dwa”, a „Naryn” odnosi się do rzeki. To właśnie tutaj spotykają się dwie górskie odnogi źródłowe spływające z masywu Tien-szanu, które łącząc się w dolinie, dają początek rzece Naryn i nadają temu miejscu jego wyjątkowy charakter.
Obecność dwóch odnóg rzeki od wieków kształtuje życie w Eki-Naryn. Ich wody poją bydło i nawadniają pastwiska, modelują szerokie dno doliny oraz wyznaczają naturalne szlaki prowadzące przez surowy, górski krajobraz. Historycznie miejsca zbiegu rzek miały szczególne znaczenie dla koczowniczych pasterzy – stanowiły czytelne punkty orientacyjne, sezonowe miejsca spotkań oraz pewne źródła wody podczas wędrówek między letnimi i zimowymi pastwiskami.
Jak dotrzeć do Eki Naryn?
Większość turystów wyrusza z miejscowości Naryn, dokąd łatwo można dojechać z większych miast w Kirgistanie, w tym z Biszkeku.
Samochodem lub taksówką
To praktycznie jedyny sposób, aby dostać się do wioski. Jeśli nie masz własnego samochodu, taksówkarzy można spotkać na dworcu autobusowym w Naryn. Dystans to około 42 km, a podróż zajmuje około godziny.
Wynegocjowałem cenę 2.500 somów z tym samym kierowcą, którego spotkałem niemal od raz po przyjeździe z Kochkoru. Nazywał się Mars i był fantastycznym facetem, zawsze słuchającym dobrej muzyki w swoim terenowym Lexusie. Możesz się z nim również skontaktować, jeśli potrzebujesz transferu do Tash Rabat lub nad jezioro Kel Suu. Numer telefonu: +996 702 857 367.
Do Eki Naryn nie ma regularnego transportu publicznego, a łapania stopa nie polecam, bo ruch jest minimalny i można utknąć na drodze na kilka godzin.
Krajobraz wokół Eki NarynKrajobraz wokół Eki Naryn
Kiedy odwiedzić Eki Naryn?
Najlepszą porą to okres od czerwca do września, gdy górskie drogi są przejezdne, a krajobraz jest zielony.
Gdzie zatrzymać się w Naryn?
Spędziłem kilka nocy w pensjonacie Pamko. Pokój był przestronny i czysty. W środku był również mały aneks kuchenny, a właściciel był bardzo przyjazny. Przechowali mój bagaż podczas mojego pobytu w Tash Rabat.
Czy warto odwiedzić Eki Naryn?
Nie sądzę, aby wyjazd do Eki-Naryn sam w sobie był wart poświęconego czasu i pieniędzy. Krajobraz jest bez wątpienia piękny, zwłaszcza jeśli dysponujesz dronem, który pozwala uchwycić go z lotu ptaka, jednak z poziomu ziemi może sprawiać mniej spektakularne wrażenie. Mimo to Eki-Naryn może być przyjemnym przystankiem po drodze, jeśli i tak podróżujesz górskimi trasami w kierunku jeziora Issyk-kul.
Krajobraz wokół Eki NarynKrajobraz wokół Eki Naryn
Shar to malowniczy wodospad w obwodzie naryńskim w środkowym Kirgistanie. Woda spada z wysokości około 400 metrów, co czyni go to jednym z najwyższych wodospadów w Azji Środkowej. Położony jest na wysokości około 3200 metrów nad poziomem morza, w malowniczym wąwozie rzeki Bash-Kaindy.
Późną wiosną i wczesnym latem topniejący śnieg z okolicznych gór zwiększa ilość wody, dzięki czemu miejsce to jest szczególnie imponujące. Krajobraz wokół to otwarte łąki, szerokie doliny i majestatyczne górskie szczyty.
Jak dotrzeć do wodospadu Shar?
Większość turystów rozpoczyna podróż z miejscowości Naryn, do ktrórej można łatwo dojechać z Biszkeku.
Samochód
Z Narynu należy jechać na zachód w kierunku Bash-Kaiyndy (około 60 km). Skręć w prawo z głównej drogi i kieruj się w stronę rzeki. Można zaparkować samochód na poboczu lub spróbować przejechać na drugą stronę i kontynuować trasę drogą gruntową w kierunku obozowisk jurt. Droga jest w dobrym stanie i w suchych warunkach powinna być przejezdna dla każdego rodzaju samochodów.
Jeśli rozpoczniesz trekking od miejsca przekroczenia rzeczki, dystans do wodospadu to około 10 km w jedną stronę (3-4 godziny), więc z pewnością musisz poświęcić na wycieczkę cały dzień. Dystans będzie o około 2-3 km krótszy, jeśli rozpoczniesz od obozowiska jurt. Możesz również wybrać się na wycieczkę konną. Jeśli chcesz, popytaj w wiosce.
Transport publiczny
Z dworca autobusowego w Naryn do Bash-Kaiyndy można dojechać grupową taksówką lub minibusem. Kierowca zapewne wysadzi cię przy przejeździe przez rzeczkę, ale jeśli masz szczęście to za dodatkową opłatą być może zgodzi się pojechać do jurt.
W drodze powrotnej najprawdopodobniej będziesz musiał łapać stopa, przynajmniej do Ak Bashy, skąd dalej możesz kontynuować taksówką grupową do Narynu.
Zorganizowana wycieczka
Czasami lokalne biura turystyczne, takie jak Kettik czy Intourist, organizują jednodniowe wycieczki do wodospadu Shar. Zazwyczaj ruszają z Biszkeku, ale mogą Cię także zgarnąć po drodze w Narynie. Sprawdź ich profile na Instagramie.
Górna część wodospadu Shar
Najlepszy czas na odwiedzenie wodospadu Shar
Najlepszą porą na wizytę jest okres od czerwca do września, gdy górskie drogi są dostępne, a krajobraz jest zielony i niezaśnieżony.
Gdzie zatrzymać się w Naryn?
Spędziłem kilka nocy w pensjonacie Pamko. Pokój był przestronny i czysty. W środku był również mały aneks kuchenny, a właściciel był bardzo przyjazny. Przechowali mój bagaż podczas mojego pobytu w Tash Rabat.
Shar Waterfall
Moje wrażenia z trekkingu do wodospadu Shar
Pojechałem taksówką grupową do wioski Bash-Kaiyndy, skąd rozpoczyna się szlak do wodospadu Shar. Taksówkarze w Kirgistanie mają niepowtarzalny urok: są jednocześnie przyjaźni i irytujący. Jeżdżą z wielką pewnością siebie i chętnie nawiązują rozmowy, nawet gdy oczywiste jest, że nie rozumiem ani słowa po rosyjsku.
Sam szlak był długi i kojąco cichy, a aż do samego wodospadu nie spotkałem ani jednej osoby. Gdy Shar pojawił się w zasięgu wzroku, pogoda zaczęła się zmieniać i spadł lekki deszcz, dodając scenie dramatyzmu. Widok był oszałamiający! Wodospad otoczony skałami przypominał naturalny amfiteatr, a świadomość, że jestem tam zupełnie sam, czyniła to doświadczenie jeszcze bardziej wyjątkowym.
Wodospad SharWodospad Shar
Na szczęście deszcz szybko przeszedł, niebo się przejaśniło, a słońce wróciło, pozwalając mi wzbić drona w powietrze i uchwycić kilka naprawdę imponujących ujęć.
W drodze powrotnej po raz pierwszy spotkałem innych turystów, a chwilę później minęła mnie także grupa podróżująca konno. Gdy dotarłem z powrotem do wioski, byłem już wyraźnie wyczerpany, dzień chylił się ku końcowi, więc zacząłem szukać transportu do Naryn. Najpierw złapałem stopa do Ak Bashy, a stamtąd taksówkarz wysadził mnie przy drodze wyjazdowej, gdzie czekała kolejna taksówka zbiorowa.
Ostatecznie zostaliśmy tylko ja i kierowca, który za przejazd zażądał zaledwie 200 somów. Trudno było stwierdzić, czy był to zawodowy kierowca regularnie kursujący na tej trasie, czy po prostu ktoś jadący w tym samym kierunku, ale jeśli to pierwsze, do dziś nie wiem, jak taka suma mogła pokryć koszty czasu i paliwa. Tak czy inaczej, okazał się niezwykle przyjazny i mówił trochę po angielsku, więc całą drogę powrotną spędziliśmy na rozmowie.
Park Narodowy Ala Archa to jedno z najpopularniejszych miejsc w Kirgistanie, położone około 40 kilometrów na południe od Biszkeku, w górach Tien-Szan. Park słynie z malowniczych górskich krajobrazów, z ośnieżonymi szczytami oraz lodowcami. W weekendy pełno jest tutaj lokalnych turystów, którzy lubią piesze wędrówki i pikniki. W parku są zarówno krótkie trasy wzdłuż rzeki jak i wymagające wędrówki do lodowców i górskich schronisk.
Park jest domem dla różnorodnej fauny, w tym koziorożców, świstaków i wielu gatunków ptaków.
Jak dojechać do Parku Narodowego Ala Archa?
Dotarcie do Parku Narodowego Ala Archa jest dość proste, ponieważ leży on zaledwie około 40 kilometrów na południe od Biszkeku. Najpierw należy dotrzeć do oficjalnego wejścia, gdzie można kupić bilet i przesiąść się do minibusu, który zabiera turystów dojechać dalej w głąb parku. Do bramy parku można dotrzeć na różne sposoby:
Samochodem lub taksówką
Najłatwiej jest wziąć taksówkę poprzez aplikację Yandex. Podróż trwa około 40–50 minut, a z centrum Biszkeku zapłacisz około 800–1000 SOM.
Autobusem
Autobus nr 1 jedzie z Biszkeku aż do wejścia do parku. Jego trasę można zobaczyć TUTAJ.
Minibusem (marszrutką)
Należy znaleźć marszrutkę z Biszkeku w kierunku Kashka Suu, wysiąść na zjeździe przy parku i kontynuować pieszo lub skorzystać z lokalnego transportu na ostatni odcinek do bramy. Nie jest to zbyt wygodne.
Wycieczki z przewodnikiem
Wiele lokalnych agencji w Biszkeku oferuje wycieczki półdniowe lub całodniowe, w cenie których jest transport i przewodnik, co stanowi wygodną opcję dla tych, którzy wolą nie planować samodzielnie logistyki. Czas spędzony w parku będzie jednak ograniczony i szczerze mówiąc, nie wiem, jaki jest sens takich półdniowych wycieczek. Chyba po prostu zrobienie zdjęcia z punktu widokowego i powrót do Biszkeku. Ten park zdecydowanie zasługuje na więcej czasu!
Camp Elektro
Kiedy najlepiej odwiedzić Park Narodowy Ala Archa
Wiosna (kwiecień–maj): Park ożywa dzięki kwitnącym dzikim kwiatom, a łagodne temperatury sprawiają, że jest to przyjemny czas na jednodniowe wędrówki. Na niektórych wyżej położonych szlakach może jeszcze zalegać śnieg.
Lato (czerwiec–sierpień): To najpopularniejszy sezon. Szlaki są w pełni dostępne, jest ciepło, ale chłodniej niż w Biszkeku. Doskonałe warunki do dłuższych wędrówek i wspinaczki.
Jesień (wrzesień–październik): Czyste powietrze, mniej tłumów i kolorowe jesienne krajobrazy sprawiają, że to jeden z najpiękniejszych okresów na fotografowanie i wędrówki.
Zima (listopad–marzec): Park pokrywa śnieg, co stwarza możliwości uprawiania narciarstwa i wspinaczki po lodzie, jednak wiele szlaków jest niedostępnych bez specjalistycznego sprzętu.
Ile kosztuje wstęp do Ala Archa?
Odwiedzający Park Narodowy Ala Archa muszą uiścić opłatę wstępu w wysokości 200 KGS, pobieraną przy bramie głównej. Możliwa jest płatność kartą. Spod bramy odjeżdża elektryczny bus lub minibus, który zawozi gości w głąb parku, pokonując dystans około 12 kilometrów. Przejazd jest wliczony w cenę biletu wstępu.
Park Narodowy Ala Archa
Gdzie się zatrzymać w Parku Narodowym Ala Archa?
Wzdłuż głównej asfaltowej drogi znajdziesz Alp Lager Hotel oraz pensjonaty i domki tuż za bramą parku lub w jej pobliżu.
Biwakowanie jest możliwe w dowolnym miejscu parku i jest całkowicie legalne. W aplikacji Mapy.com można zobaczyć kilka miejsc oznaczonych jako pola namiotowe. Nie ma tam żadnych udogodnień, ale zazwyczaj jest to po prostu płaski teren odpowiedni do rozbicia namiotu.
Alternatywnie, można wybrać się na pieszą wędrówkę do schroniska Ratsek, choć warto zarezerwować miejsce z wyprzedzeniem, kontaktując się z biurem podróży Ak-Sai Travel pod numerem 0312-909-356 lub adresem e-mail adventure@ak-sai.com. Oferują również posiłki.
Park Narodowy Ala Archa
Gdzie zatrzymać się w Biszkeku?
Podczas mojego kilkudniowego pobytu w Biszkeku zatrzymałem się w czterech różnych hotelach:
Inter Hotel Bishkek: Prawdopodobnie najlepszy stosunek ceny do jakości. Dobra lokalizacja, nowoczesne pokoje.
Hotel Touristan: Pokój był ogromny i czysty. Recepcjonistka była bardzo pomocna, a w prezencie dostałam nawet magnes na lodówkę. Jedynym minusem była słabo działająca klimatyzacja.
Malinka: Bardziej pensjonat niż hotel. Pokój był wyposażony w czajnik, herbatę, cukier i kosmetyki. Bardzo przyjazny właściciel, który pozwolił mi zostawić część bagażu na kilka dni, kiedy wędrowałem po Parku Narodowym Ala Archa.
Terrasse Hotel & Bar: Luksusowy obiekt oferujący zapierające dech w piersiach panoramiczne widoki na góry i miasto. Musiałem znaleźć naprawdę dobrą ofertę na booking.com, bo w ciągu kilku dni po mojej wizycie ceny pokoi wzrosły czterokrotnie.
Park Narodowy Ala Archa
FAQ
Czy do Ala Archa potrzebny jest przewodnik?
Nie, do Ala Archa nie jest potrzebny przewodnik, możesz tam pojechać samodzielnie. Dojazd i poruszanie się po okolicy są stosunkowo proste. Przewodnik może być jednak przydatny, jeśli nie ma odpowiedniego doświadczenia w górach albo jeśli wolisz nie martwić się o logistykę, pogodę czy orientację w terenie. Dla osób, które lubią zwiedzać we własnym tempie i przygotują się wcześniej, samodzielna wizyta w Ala Archa w zupełności wystarczy.
Czy Ala Archa nadaje się na jednodniową wycieczkę?
Tak, Ala Archa bardzo dobrze nadaje się na jednodniową wycieczkę. Park jest położony stosunkowo blisko Biszkeku (około 40 km), więc bez problemu można tam dojechać rano, a następnie spędzić cały dzień na spacerach, piknikach i krótszych trekkingach w dolinie. Wiele osób wybiera właśnie jednodniowe wypady.
Czy szlaki w Ala Archa są dobrze oznaczone?
Szlaki w Ala Archa są w dużej mierze dobrze oznaczone w dolnej części parku, bliżej wejścia. Przy głównych trasach, jak np. w kierunku wodospadu Ak-Sai czy wzdłuż doliny rzeki, można znaleźć znakowane ścieżki i mapy przy wejściu, a sam szlak jest na tyle wyraźny, że większość osób bez problemu go odnajdzie. W miarę jak idzie się dalej w głąb parku, oznaczenia bywają rzadsze, więc wtedy dobrze mieć mapę lub aplikację z trasą.
Szlaki piesze w Parku Narodowym Ala Archa
Wodospad Ak Say
Dystans: 8 km / Czas: 5 godzin (tam i z powrotem) / Przewyższenie: 670 m
Wędrówka rozpoczyna się w Alp Lager, miejscu, gdzie rozpoczyna się większość szlaków w Ala Archa. Początkowo idzie się asfaltem, a następnie drogą gruntową, z rozległymi widokami na dolinę. Trasa jest dobrze widoczna i łatwa do pokonania, ale szybko nabiera wysokości, więc można się spocić.
Po około godzinie teren staje się bardziej stromy i eksponowany. Na tym odcinku rośnie niewiele drzew, co oznacza, że słońce mocno praży. Im wyżej, tym bardziej dramatyczny staje się krajobraz, z imponującymi grzbietami po obu stronach.
W końcu szum wodospadu Ak-Say staje się coraz głośniejszy. To miejsce jest bardzo popularne, zwłaszcza w weekendy, więc spodziewaj dużej ilości ludzi, którzy zatrzymują się na zdjęcia i przekąski. Pomimo tłumów, to zachwycająca atrakcja w parki i satysfakcjonujący cel na półdniową wycieczkę.
Szlak prowadzi dalej w górę, w kierunku schroniska Ratsek i lodowca Uchitel. Będzie to całodniowa wyprawa. Więcej informacji poniżej.
Wodospad Ak Say
Szczyt Komsomolec
Dystans: 14,2 km / Czas: 10-11 godzin (tam i z powrotem) / Przewyższenie: 2009 m
Szlak najpierw prowadzi tą samą trasą w kierunku wodospadu Ak Say, a następnie odbija w bardziej stromy teren. Podejście jest długie i wymagające, a skaliste grzbiety i fragmenty piargów wymagają stabilnego ostrożności. Wraz ze wzrostem wysokości panorama staje się coraz bardziej imponująca, ukazując lodowce i sąsiednie szczyty kirgiskiego pasma Ala-Too. To wymagający trekking, idealny dla doświadczonych piechurów.
Intourists czasami organizuje grupowe wypady, jeśli nie chcesz wspinać się na szczyt samotnie.
Chata na lodowcu Golubin (Khizhina U Lednika Golubina)
Dystans: 21,5 km / Czas: około 8-9 godzin (tam i z powrotem) / Przewyższenie: 1069 m
Ten szlak prowadzi malowniczą trasą wzdłuż lewego brzegu rzeki, a następnie stopniowo wspina się w kierunku moreny lodowca Golubin. Celem jest opuszczona i częściowo zawalona chata ukryta pod strzelistymi szczytami. Szlak jest umiarkowanie trudny, z odcinkami prowadzącymi przez skalisty teren, ale krajobraz zapiera dech w piersiach. Potoki lodowcowe, łąki i surowe otoczenie sprawiają, że jest to jedna z najbardziej malowniczych tras w Ala Archa.
Jezioro Adygene
Dystans: 18 km / Czas: około 9-10 godzin (tam i z powrotem)
Wędrówka nad jezioro Adygene rozpoczyna się tuż przed końcowym przystankiem minibusa, więc warto poprosić kierowcę o wysadzenie we właściwym miejscu. Byłem jedynym, który wysiadł w tym miejscu z autobusu i przez większość dnia spotkałem tylko garstkę innych wędrowców, co sprawiło, że trasa wydawała się wyjątkowo odludna.
Szlak wił się wzdłuż rzeki przez jakiś czas, aż trzeba było ją przekroczyć. Przeprawy przez rzekę zazwyczaj mnie stresują, ale ta na szczęście okazała się dość łątwa. Niecalo wyżej w końcu dostrzegłem kilku innych wędrowców – energiczną grupę nastolatków, którzy pokazali mi drogę w dół klifu i przejście przez kolejny strumień.
Chwilę później dotarłem do Campu Elektro, gdzie zatrzymałem się na przekąskę i krótką pogawędkę z chłopakiem zmierzającym na szczyt Elektro. Dalsza droga do jeziora stawała się coraz trudniejsza. Ostatni odcinek prowadził przez rozległe pole głazów, co wymagało ostrożnego stawiania kroków, aby uniknąć skręcenia kostki. Ponieważ nie było oznaczeń szlaku, polegałem na aplikacji z mapą offline.
W końcu moim oczom ukazały się turkusowe wody jeziora Adygene i mała chatka w pobliżu. Dotarcie tam nie było proste, a ostatnim wyzwaniem było utrzymanie równowagi na drewnianej kładce położonej nad wartkim strumieniem. Po dotarciu na miejsce posiliłem się kanapką, polatałem dronem i chłonąłem krajobrazy.
Wędrówka powrotna wydawała się prostsza. Mijałem większą liczbę wędrowców, zwłaszcza w dolinie poniżej obozowiska Elektro. Schodząc, wybrałem ścieżkę po prawej stronie strumienia, która doprowadziła mnie do głównej drogi. Kiedy dotarłem do centralnej części parku, samotność ustąpiła miejsca tłumom oraz stoiskom z przekąskami. Stamtąd ruszyłem w poszukiwanie miejsca na nocleg.
Park Narodowy Ala ArchaPark Narodowy Ala ArchaPark Narodowy Ala Archa
Agitator Peak
Dystans: 16,2 km / Czas: ok. 10-12 godzin (w obie strony) / Przewyższenie: 2150 m
Dla tych, którzy chcą zdobyć szczyt, wędrówka na Pik Agitatorov (4244 m n.p.m.) oferuje idealne wyzwanie. Trasa rozpoczyna się w tym samym miejscu co szlak do Jeziora Adygene, prowadząc przez skaliste zbocza. Podejście jest strome i wymaga dużej wytrzymałości. Ze szczytu roztacza się wspaniały widok na okoliczne szczyty.
Intourists czasami organizuje grupowe wypady na ten szczyt, jeśli nie chcesz wspinać się samotnie.
Opuszczony ośrodek narciarski „Górna Ala-Archa”
Dystans: 31 km / Czas: 10-12 godzin (w obie strony) / Przewyższenie: 1244 m
Ruszyłem szlakiem po prawej stronie rzeki, kierując się radą, którą przeczytałem w internecie. Okazało się to trafnym wyborem, ponieważ po chwili zauważyłem, jak silne są strumienie po lewej stronie i przeprawa przez nie byłoby szalenie niebezpieczne.
Mimo to, właściwa trasa nie zawsze była prosta. W wielu miejscach była zarośnięta i pozbawiona wyraźnych oznaczeń, więc polegałem na intuicji i mapie offline. Po bardziej stromym podejściu szlak stopniowo otworzył się na bardziej płaski odcinek z małym jeziorem. Zatrzymałem się na odpoczynek i zobaczyłem grupę nadchodzącą z naprzeciwka. Najwyraźniej biwakowali w tej okolicy.
Dalej minąłem ruiny opuszczonej stacji meteorologicznej. Krajobraz zapierał dech w piersiach: łąki, swobodnie wędrujące konie, strumienie wijące się przez trawę i szeroka dolina. Od czasu do czasu musiałem przeskakiwać po głazach, żeby nie zmoczyć butów.
Opuszczony ośrodek narciarski „Górna Ala-Archa”LodowiecWodospad
W miarę jak zdobywałem wysokość, zieleń ustępowała miejsca surowszemu terenowi z nagimi skałami i rozrzuconymi kamieniami. W końcu dotarłem do strumienia, po którego przekroczeniu zostało mi zaledwie kilkaset metrów do pokonania do ruin starej stacji narciarskiej. Polatałem dronem, aby uchwycić widoki, a następnie wspiąłem się nieco wyżej, aby lepiej widzieć lodowiec. Jeśli strumień wydaje się zbyt trudny do przekroczenia, poszukaj łatwiejszego miejsca do jego przekroczenia nieco niżej.
Droga powrotna była łatwiejsza, ponieważ prowadziła z górki, ale zmęczenie i popołudniowy upał dały mi się we znaki. Zatrzymałem się, aby poszukać porzuconego ciągnika gąsienicowego, o którym kiedyś słyszałem,czytałem w internecie i ponownie zrobiłem przerwę w pobliżu malowniczego wodospadu.
Wracając tą samą drogą, mijając stację meteorologiczną, spotkałem grupę wędrowców zmierzających w przeciwnym kierunku. Najwyraźniej planowali rozbić obóz w okolicy, która wydawała się do tego idealnym miejscem! W końcu dotarłem do mojego miejsca biwakowego w pobliżu mostu. Kemping tam zaoszczędził mi trochę dystansu, ale dla każdego, kto zaczyna od Alp Lager, będzie to całodzienna, długa i wymagająca wędrówka.
Schronisko Ratsek i lodowiec Uchitel
Dystans: 14,5 km / Czas: 8-10 godzin (tam i z powrotem) / Przewyższenie: 1460 m
Z powodu trwającej budowy kolejki linowej, trasa do schroniska Ratsek rozpoczyna się szeroką, gruntową drogą, która stromo pnie się w górę, w kierunku formacji skalnej znanej jako „Złamane Serce”. Ten punkt orientacyjny to skała pęknięta na pół, z której rozpościera się malowniczy widok na doliny. Podejście jest dość strome i trudno znaleźć cień, dlatego niezbędne jest zabranie ze sobą odpowiedniej ilości wody i nałożenie kremu z filtrem przeciwsłonecznym.
Zatrzymałem się na dłuższą przerwę przy wodospadzie Ak-Say, spektakularnej kaskadzie spadającej do wąwozu poniżej. Było pięknie, tłoczno z powodu weekendu.
Lodowiec AksaiLodowiec Uchitel i jezioroPark Narodowy Ala Archa
Dalej szlak staje się coraz bardziej stromy. Po dotarciu do schroniska szybko rozbiłem namiot w dostępnym miejscu, po czym zamówiłem kolację i napoje. Na kempingu panował spory ruch: kilkanaście namiotów rozbitych na stosunkowo płaskim terenie, wspinacze przygotowywali sprzęt, a inni odpoczywali na piętrowych łóżkach w schronisku.
Późnym popołudniem ruszyłem w kierunku lodowca Uchitel i małego jeziora polodowcowego. Ostatni odcinek był trudny i wymagał ostrożnego poruszania się po polu głazów. Kiedy w końcu dotarłem na miejsce, powitał mnie fantastyczny widok: jezioro, za którym wznosiła się ogromna ściana lodu, z której od czasu do czasu z hukiem spadały kamienie i odłamki odrywały się fragmenty lodu i kamienie.
Wieczorem zjadłem kolację w schronisku – prosty gulasz z makaronem. Nic specjalnego, ale wystarczająco sycący po długim dniu na szlaku.
Szlaki ze schroniska Ratsek
Uchitel Peak
Dystans: 5,6 km / Czas: 5-6 godzin (w obie strony) / Przewyższenie: 1155 m
Obudziłem się przed świtem i wyruszyłem na szlak na szczyt Uchitel tuż po 6 rano. Okolica była wciąż cicha i przez pierwszą część wspinaczki nie widziałem ani jednego innego wędrowca. Szlak był długi i stromy, a miejscami trudny do zlokalizowania. Na szczęście śledziłem swoje położenie na Mapy.com. Raz się poślizgnąłem, zrzucając luźne kamienie w dół zbocza i przez chwilę serce podeszło mi do gardła.
Idąc w górę, w końcu dostrzegłem maleńkie sylwetki na szczycie wysoko nad sobą. Sama świadomość, że inni już tam dotarli, dodała mi motywacji. Ostatni odcinek to strome podejście ze śniegiem po lewej i skałami po prawej, ale krok po kroku zmniejszałem dystans.
Panorama ze szczytu była fantastyczna a szczyty i lodowce lśniły w porannym świetle. Para, która nocowała pod namiotem, pakowała się, a dwóch innych wędrowców odpoczywało, zanim ruszyło w drogę powrotną. Wkrótce zostałem sam. Tylko ja, góry i cisza. To był niezapomniany moment.
Droga w dół, choć stroma, była oczywiście łatwiejsza. Szlak z tej perspektywy był wyraźniejszy. W tym czasie również więcej ludzi zmierzało pod górę.
Uchitel PeakUchitel Peak
Schronisko Korona
Dystans: 6 km / Czas: 5-6 godzin (tam i z powrotem)
Droga do schroniska Koron pnie się w kierunku podnóża masywnego szczytu Korona Peak, nazwanego tak od grzbietu w kształcie korony. Szlak przecina mieszankę skalistych moren i terenów polodowcowych, często wymagając ostrożnego stawiania stóp na luźnych kamieniach. To surowe, ale spektakularne miejsce, często odwiedzane przez wspinaczy przygotowujących się do wejścia na pobliskie szczyty.
Schronisko Nauka
Dystans: 5,9 km / Czas: 4-5 godzin (tam i z powrotem)
Szlak do schroniska Nauka wiedzie w innym kierunku, w stronę lodowca Ak-Sai. Ta ścieżka również wymaga ostrożności, ponieważ przecina pola głazów i nierówny teren. Schronisko to skromna budowla, która powstała dla wspinaczy i badaczy naukowych.
Kol-Ukok leży na wysokości około 3000 metrów nad poziomem morza i słynie z zachwycającej turkusowej wody, w której odbijają się otaczające je ośnieżone szczyty. Jezioro ma pochodzenie lodowcowe. Nazwę jeziora można przetłumaczyć jako „jezioro w kotlinie” lub „jezioro w dolinie”. W regionie można spotkać świstaki, orły, a czasem koziorożce.
Jak dotrzeć do Kol-Ukok?
Turyści zazwyczaj wyruszają z miejscowości Kochkor i wędrują przez dolinę, gdzie latem półkoczowniczy pasterze wypasają bydło.
Koczkor jest dobrze skomunikowany i można tam dojechać taksówką zbiorową, marszrutką (minibusem) lub prywatnym samochodem z większych miejscowości, takich jak Biszkek czy Karakoł. Z Biszkeku podróż samochodem zajmuje zazwyczaj około 4–5 godzin. Z Karakołu będzie to co najmniej 6 godzinami. Północna trasa wokół Issyk-kulu jest w lepszym stanie, ale nieco dłuższa niż południowa. Można dojechać minibusem do Bałykczy i tam przesiąść się na inny minibus lub taksówkę zbiorową jadącą do Koczkoru.
Jezioro Kol Ukok
Z Koczkoru podróż kontynuuje się pieszo, konno lub samochodem. Trasa rozpoczyna się w małej wiosce Isakejew, skąd szlak prowadzi dalej w góry. Można tu dojechać taksówką. Szukajcie starych Ład, bo są znacznie tańsze (ja zapłaciłem 200 SOM). Warto unikać taksówkarzy na głównej ulicy, bo ich proponowane ceny są absurdalne. Jeśli kierowca zgodzi się kontynuować jazdę za wioskę drogą gruntową, warto dopłacić, bo jest to mało ciekawy odcinek na pieszą wędrówkę.
Dotarcie do Kol-Ukok zajmuje około 5-6 godzin, w zależności od tempa i pogody. Trasa przez cały czas prowadzi delikatnie pod górę, ale nie ma żadnych stromych podejść. W lipcu 2025 roku wyglądało na to, że właśnie wybudowano tam nową drogę. Spacer po niej był dość nudny, a widoki wcale nie były wyjątkowo spektakularne. Szczerze mówiąc, następnym razem zorganizowałbym transport aż nad samo jezioro albo spróbowałbym złapać stopa, chociaż ruch jest minimalny, więc trzeba być cierpliwym.
Możliwa jest także wyprawa na koniach z przewodnikiem.
Oto mapa szlaku, ale czas wędrówki jest zawyżony:
Droga na początku wędrówki
Najlepszy czas na wizytę
Nad jezioro Kol-Ukok najlepiej wybrać się w miesiącach letnich, od końca czerwca do początku września. W tym czasie śnieg na szlakach topnieje na tyle, że wędrówka jest łatwa, jezioro nie jest zamarznięte, a pogoda jest stosunkowo przyjemna jak na tak dużą wysokość.
Późną wiosną (maj – początek czerwca) teren wciąż rozmarza, a śnieg może blokować fragmenty szlaku. Jezioro bywa częściowo zamarznięte, a noce są bardzo zimne.
W środku lata (lipiec–sierpień) panują najlepsze warunki. Można zauważyć bujne alpejskie łąki z dzikimi kwiatami i pasterzy wypasających swoje zwierzęta na pastwiskach. To właśnie wtedy nad jeziorem rozstawiane są jurty, oferujące wyżywienie i nocleg.
Pod koniec września temperatury gwałtownie spadają, może powrócić śnieg, a jurty znikają, gdy pasterze wracają do niższych dolin. Później trekking staje się trudniejszy, a czasem niebezpieczny bez odpowiedniego sprzętu.
Gdzie się zatrzymać w Kochkor?
Spędziłem jedną noc w pensjonacie Malika i był to jeden z najczystszych i najprzytulniejszych noclegów, jakie miałem w Kirgistanie. Śniadanie było obfite i sycące, a część bagażu mogłem zostawić na przechowanie na czas wędrówki nad jezioro. Właścicielka jest przemiłą kobietą!
Gdzie się zatrzymać nad Kol-Ukok?
Nad jeziorem znajduje się kilka obozowisk jurtowych i nie sądzę, aby wybór miał duże znaczenie.
Możesz też rozbić własny namiot, gdziekolwiek chcesz. Ja rozbiłem namiot w pobliżu jurt Nurzhan & Toko i u tych gospodarzy zjadłem kolację. To był najlepszy posiłek, jaki jadłem w kirgiskich jurtach.
Kemping nad jeziorem Kol UkokJezioro Kol Ukok
Co zobaczyć w Kochkorze?
Kochkor nie ma zbyt wiele do zaoferowania, ale jeśli masz trochę czasu to zajrzyj do Muzeum Historycznego (Tarykh Muzey – Istoricheskiy Muzey).
Na wystawie można obejrzeć tradycyjne dzieła lokalnej sztuki oraz tradycyjne przedmioty codziennego użytku, dzięki czemu zwiedzający mogą dowiedzieć się, jak żyli i pracowali ludzie w danym regionie, a także jakie były ich zwyczaje.
Jedną z wyjątkowych części muzeum jest wystawa poświęcona Czołponbekowi Bazarbajewowi, wybitnemu artyście baletowemu z Koczkoru, który w 1982 roku został „Ludowym Artystą ZSRR”.
Kolejną “atrakcją” jest pomnik Włodzimierza Lenina, znajdujący się przed budynkiem władz obwodowych. Jest to pomnik z czasów sowieckich, pomalowany na srebrno. Jest przykładem licznych pomników Lenina, które stawiane były w miastach Azji Środkowej. Z biegiem czasu wiele takich pomników zostało usuniętych lub przeniesionych w inne miejsca. Ten w Koczkorze pozostał na swoim miejscu.
Panorama górska w pobliżu Kol UkokDolinaJezioro Kel Tor
Wędrówka do jeziora Kol Ukok
Śniadanie w moim pensjonacie było wyśmienite, choć po pizzy, którą zjadłem na mieście dzień wcześniej wciąż czułem się trochę niekomfortowo. Mimo to postanowiłem poszukać taksówki i dostać się na początek szlaku. Pierwszy kierowca, którego spotkałem na głównej drodze, zaoferował podwózkę za 500 SOM i miał dość niemiłe nastawienie, więc podziękowałem. Kawałek dalej spotkałem innego kierowcę w starej Ładzie. Był o wiele bardziej przyjazny i szybko ustaliliśmy dobrą cenę: 200 SOM.
Sama wędrówka nad jezioro Kol Ukok nie była szczególnie ciekawa. “Szlak” to po prostu szeroka, gruntowa droga, którą można by z łatwością przejechać prawie każdym samochodem, nawet sedanem. Intensywne słońce sprawiało, że było gorąco, a w połączeniu z moim niespokojnym żołądkiem nie był to dla mnie najprzyjemniejszy trekking. Nad jezioro dotarłem około 13:00.
Rozbiłem namiot w pobliżu jurt i brzegu jeziora, zamówiłem kolację na później, a następnie ruszyłem w kierunku kolejnego celu: jeziora Kel Tor. Ta wędrówka była całkowitym tego co doświadczyłem od rana i szlak był absolutnie malowniczy. Ruszyłem wzdłuż prawego brzegu Kol-Ukok, a następnie krajobraz nagle otworzył się na rozległą dolinę. Zauważyłem kolejny obóz jurt, ale skręciłem w prawo, podążając wzdłuż strumienia w górę, w kierunku wodospadu.
Krajobraz wokół jeziora Kel TorKrajobraz wokół jeziora Kel Tor
Podejście było strome i wyczerpujące, ale kiedy w końcu dotarłem na górę, zostałem nagrodzony przepiękną panoramą jeziora Kel Tor. Otoczone majestatycznymi szczytami i lodowcami jezioro było bardzo spokojne, a w zasięgu wzroku było tylko dwoje turystów. Gdy pogoda się zmieniła i zaczął padać lekki deszcz, niechętnie ruszyłem w drogę powrotną do mojego namiotu.
Kolacja w jurcie była pyszna, a towarzystwo jeszcze lepsze. Dzieliłem stół z grupą podróżników i lokalnym kirgiskim przewodnikiem, który opowiadał nam fascynujące historie o lokalnych tradycjach i kulturze. Gdy słońce chowało się za górami, delektowałem się ostatnimi ciepłymi promieniami, zanim schowałem się do śpiwora. Temperatura spadała bardzo szybko!
Był to z pewnością długi i wymagający dzień. Jeśli chcesz zaoszczędzić czas i siły, polecam pokonać szlak do Kol-Ukok samochodem. Lepiej spędzić więcej czasu nad jeziorem i wybrać się na o wiele bardziej malowniczą i satysfakcjonującą trasę do jeziora Kel Tor. Pamiętaj tylko, żeby wynegocjować cenę transferu lub spróbować złapać stopa!
Krajobraz wokół jeziora Kel TorKrajobraz wokół jeziora Kel Tor
Kol-Tor to wysokogórskie jezioro położone w wąwozie Kegety w północnej części pasma górskiego Tienszan. Położone jest na wysokości około 2700 metrów nad poziomem morza. Jezioro powstało naturalnie w wyniku osuwiska, które zablokowało część górskiej rzeki, tworząc zachwycający turkusowy zbiornik wodny.
Szlak do jeziora zaczyna się w wiosce Kegety i prowadzi przez kilka kilometrów pod górę przez lasy, łąki i zbocza górskie. To część regionu Czuj, niedaleko Biszkeku, przez co Kol-Tor jest popularnym miejscem na jednodniową wędrówkę, szczególnie w weekendy. Ponieważ jest to jezioro polodowcowe, kąpiele są tu raczej dla odważnych, ponieważ woda jest bardzo zimna przez cały rok.
Jezioro Kol Tor
Jak dotrzeć do jeziora?
Najpierw trzeba kierować się do głównej drogi na wschód od Biszkeku, która wiedzie w kierunku jeziora Issyk-kul. Po około 60–70 km skręć na południe w kierunku Wąwozu Kegety. Podróż samochodem z Biszkeku do początku wąwozu zajmuje zazwyczaj około 1,5–2 godziny. Transport publiczny dociera tylko do pobliskich wiosek, skąd jedyny sposób na dalszą podróż to autostop. Dlatego większość podróżnych korzysta z taksówek lub transportu prywatnego.
Początek szlaku znajduje się w pobliżu wioski Kegety. Wędrówka do jeziora Kol-Tor to około 7–8 km w jedną stronę, z jednostajnym podejściem o przewyższeniu około 800–900 metrów. Ścieżka biegnie w górę rzeki, mijając lasy sosnowe, łąki i skalisty teren. Większość osób potrzebuje od 3 do 5 godzin na wędrówkę, w zależności od kondycji i ciężaru plecaka.
Najwygodniejszym sposobem dotarcia nad jezioro jest skorzystanie z oferty biur podróży, takich jak Kettik czy Intourist. Sprawdź ich profile na Instagramie.
Jezioro Kol Tor
Najlepszy czas na wizytę
Późna wiosna (maj–czerwiec): Śnieg na szlaku zaczyna topnieć, a dolina wypełnia się dzikimi kwiatami. Na początku maja jezioro jest nadal zamarznięte, ale w czerwcu jego turkusowy kolor staje się bardziej widoczny.
Lato (lipiec–sierpień): To najpopularniejszy sezon. Szlak jest w pełni dostępny, pogoda jest łagodna, a jezioro ma niesamowity kolor. Dni są ciepłe, ale w pobliżu jeziora, zwłaszcza w nocy, może być chłodno.
Wczesna jesień (wrzesień–początek października): Przyjeżdża mniej turystów, a otaczające góry mienią się jesiennymi barwami. Pogoda jest zazwyczaj stabilna.
Poza tym okresem obfite opady śniegu sprawiają, że szlak staje się trudny, a nawet niebezpieczny, a jezioro jest często zamarznięte.
Gdzie zatrzymać się w Biszkeku?
Podczas mojego kilkudniowego pobytu w Biszkeku zatrzymałem się w czterech różnych hotelach:
Inter Hotel Bishkek: Prawdopodobnie najlepszy stosunek ceny do jakości. Dobra lokalizacja, nowoczesne pokoje.
Hotel Touristan: Pokój był ogromny i czysty. Recepcjonistka była bardzo pomocna, a w prezencie dostałam nawet magnes na lodówkę. Jedynym minusem była słabo działająca klimatyzacja.
Malinka: Bardziej pensjonat niż hotel. Pokój był wyposażony w czajnik, herbatę, cukier i kosmetyki. Bardzo przyjazny właściciel, który pozwolił mi zostawić część bagażu na kilka dni, kiedy wędrowałem po Parku Narodowym Ala Archa.
Terrasse Hotel & Bar: Luksusowy obiekt oferujący zapierające dech w piersiach panoramiczne widoki na góry i miasto. Musiałem znaleźć naprawdę dobrą ofertę na booking.com, bo w ciągu kilku dni po mojej wizycie ceny pokoi wzrosły czterokrotnie.
Jezioro Kol Tor
Moje doświadczenie
Rano dołączyłem do małej grupy na wycieczkę zorganizowaną przez Intourist. Było nas tylko dziesięć osób, co sprawiło, że podróż przebiegła w przyjaznej i kameralnej atmosferze. Przed opuszczeniem Biszkeku zatrzymaliśmy się w supermarkecie, aby kupić przekąski i wodę na wędrówkę.
Kiedy w końcu dotarliśmy do parkingu na początku szlaku, byłem zaskoczony ilością turystów. Kilka innych grup dotarło niemal w tym samym czasie, więc było tłoczno. W miarę jak posuwałem się dalej, tłum się rozproszył. Szlak był dłuższy, niż się spodziewałem, ale stałe, stopniowe podejście sprawiło, że miałem dobre tempo. Pogoda była idealna na górski spacer: zachmurzone niebo ale przyjemna temperatura ok. 25°C.
Jezioro Kol Tor
Po dwóch miesiącach w Kirgistanie, byłem już przyzwyczajony do górskich trekkingów więc jako jeden z pierwszych dotarłem do jeziora. Ponieważ jest to jezioro polodowcowe, topniejący śnieg i lód niosą ze sobą do wody bardzo drobne cząsteczki skał, często nazywane „mączką lodowcową”. Te cząsteczki są tak drobne, że pozostają w zawiesinie, zamiast opadać na dno. Niesamowity turkusowy kolor wody wynika ze sposobu, w jaki cząsteczki rozpraszają światło słoneczne, odbijając głównie niebiesko-zielone barwy.
Po krótkim odpoczynku przeszedłem na drugą stronę jeziora i ruszyłem w kierunku punktu widokowego na morenę. Przyjemny spacer wzdłuż strumienia zajmuje około 40-60 minut w jedną stronę.
Morena
Kiedy wróciłem, większość mojej grupy jeszcze nie dotarła nad jezioro, więc kupiłem kawę rozpuszczalną od lokalnego sprzedawcy i rozsiadłem się wygodnie na trawie nad brzegiem. Robiło się naprawdę zimno, ale na szczęście byłem na to przygotowany i miałem cieplejsze ubrania. Niektórzy zdecydowali się na krótki rejs łódką, ale dla mnie zrobienie kilku „instagramowych” zdjęć z perspektywy wody było raczej stratą czasu i pieniędzy.
Jeden z chłopaków z naszej grupy postanowił zanurzyć się w lodowatej wodzie jeziora i wkrótce kilku innych poszło w jego ślady. Chyba nie czuł się po tym najlepiej, bo tak bardzo się trząsł po wyjściu z wody, że ostatecznie był jednym z pierwszych, którzy zeszli na dół, w stronę parkingu.
Niedługo potem ja również rozpocząłem zejście. Gdy wszyscy się zebrali, wsiedliśmy do minibusa i ruszyliśmy w drogę powrotną do Biszkeku. Zanim dotarliśmy na miejsce, zapadła już noc. Był to bardzo udany dzień!
Belogorka to jeden z najbardziej zachwycających wodospadów w pobliżu Biszkeku. Położony jest głęboko w wąwozie Sokuluk w obwodzie Czujskim, około 70–80 kilometrów od stolicy, na wysokości ponad dwóch tysięcy metrów. Woda spada z wysokości około 60 metrów, a wiatr unosi drobinki wody, które chłodzą powietrze nawet w upalne letnie dni. Kaskadę zasilają górskie strumienie, a jej otoczenie jest niezwykle malownicze, z licznymi mniejszymi wodospadami i charakterystyczną górą zwaną Czarną Iglicą (Black Spire).
Wąwóz jest wyjątkowo piękny późną wiosną i latem, kiedy zbocza porośnięte są dzikimi kwiatami, krzewami jagodowymi i gęstą zielenią. Ze względu na położenie w niedużej odległości od Biszkeku, wodospad stał się popularnym celem jednodniowych wycieczek pieszych, dla tych którzy chcą podziwiać górskie krajobrazy Kirgistanu, nie zapuszczając się na odległe szlaki.
Jak tam dotrzeć?
Podróż do wodospadu Biełogorka zazwyczaj rozpoczyna się w Biszkeku, skąd podróżni wyruszw kierunku zachodnim. Po minięciu kilku wiosek, trasa skręca do wąwozu Sokuluk, gdzie krajobraz szybko przechodzi z otwartych równin w strome zbocza górskie. Asfaltowa droga ustępuje miejsca drodze gruntowej, którą w suchych warunkach może pokonać większość samochodów, ale lepiej mieć wyższy prześwit. Wkońcu dociera się do tablicy informacyjnej, a samochód można zaparkować na poboczu. Stamtąd do wodospadu idzie się pieszo, pokonując około trzykilometrową trasę. Spacer spokojnym tempem trwa od jednej do dwóch godzin, prowadząc wzdłuż strumienia.
Osoby bez własnego pojazdu mogą pojechać minibusem (marszrutką) z Biszkeku w kierunku wioski Sokuluk, a następnie wynająć lokalną taksówkę, która zawiezie ich w głąb wąwozu. Inną opcją jest bezpośrednia taksówka w Biszkeku, co jest oczywiście znacznie droższe, ale pozwala zaoszczędzić czas i uniknąć przesiadek (negocjuj cenę!). Marszrutkę można znaleźć przy Osh Bazaar.
Innym wygodnym sposobem na dotarcie do wodospadu jest zorganizowana wycieczka. Lokalne firmy, takie jak Kettik czy Intourist, często mają Belogorkę w swoich ofertach. Sprawdź ich profile na Instagramie.
Najlepszy czas na wizytę
Najlepsze na trekking do wodospadu są cieplejsze miesiące, mniej więcej od późnej wiosny do wczesnej jesieni. Od maja do września wąwóz jest najbardziej zachwycający: rzeka ma silny nurt z powodu topniejącego śniegu, łąki porośnięte są dzikimi kwiatami, a pogoda sprzyja pieszym wędrówkom. Wczesne lato to świeża zieleń i chłodniejsze powietrze w dolinie. Późnym latem i wczesną jesienią ścieżki są suche i łatwiejsze do przejścia, a otaczające drzewa zaczynają przybierać jesienne barwy.
Zima i wczesna wiosna są mniej dogodne. Śnieg i lód mogą utrudnić lub uniemożliwić przejazd drogą do wąwozu, a sam szlak może być śliski i niebezpieczny. Wodospad może częściowo lub nawet całkowicie zamarznąć.
Gdzie zatrzymać się w Biszkeku?
Podczas mojego kilkudniowego pobytu w Biszkeku zatrzymałem się w czterech różnych hotelach:
Inter Hotel Bishkek: Prawdopodobnie najlepszy stosunek ceny do jakości. Dobra lokalizacja, nowoczesne pokoje.
Hotel Touristan: Pokój był ogromny i czysty. Recepcjonistka była bardzo pomocna, a w prezencie dostałam nawet magnes na lodówkę. Jedynym minusem była słabo działająca klimatyzacja.
Malinka: Bardziej pensjonat niż hotel. Pokój był wyposażony w czajnik, herbatę, cukier i kosmetyki. Bardzo przyjazny właściciel, który pozwolił mi zostawić część bagażu na kilka dni, kiedy wędrowałem po Parku Narodowym Ala Archa.
Terrasse Hotel & Bar: Luksusowy obiekt oferujący zapierające dech w piersiach panoramiczne widoki na góry i miasto. Musiałem znaleźć naprawdę dobrą ofertę na booking.com, bo w ciągu kilku dni po mojej wizycie ceny pokoi wzrosły czterokrotnie.
Czy warto?
Moim zdaniem, wycieczka do wodospadu Belogorka była absolutnie warta zachodu. To piękne, spokojne miejsce, otoczone cudownymi górami i przyrodą, a jeśli trafisz na odpowiedni moment, możesz nie spotkać innych turystów. Podczas mojej wizyty wiał mocny wiatr, więc mgiełka znad wodospadu nadawała jeszcze bardziej bajkowej atmosfery.
Jeśli chcesz rozejrzeć się po okolicy, możesz podążać drogą gruntową, która prowadzi z parkingu dalej pod górę. Dotrzesz do kolejnego wodospadu, a następnie możesz kontynuować wędrówkę w głąb doliny, szlak ciągnie się przez kilka kilometrów do przełęczy Sukuluk I. Upewnij się, że masz mapę offline na telefonie, np. Mapy.CZ, aby śledzić swoją lokalizację, ponieważ nie jest to populara trasa.
Trasa do drugiego wodospadu:
Szlak w kierunku przełęczy Sukuluk I
Alternatywnie, możesz kontynuować wędrówkę w głąb wąwozu Sokuluk. Szlak jest jednak zarośnięty i słabo widoczny. Podążaj wzdłuż strumienia. Ostatecznie szlak prowadzi do Parku Narodowego Ala Archa, ale aby tam dotrzeć, musisz zabrać namiot, jedzenie i, co najważniejsze: posiadać umiejętności nawigacyjne i doświadczenie w górskich wędrówkach.
Biszkek to stolica i największe miasto Kirgistanu, położone na północy kraju, niedaleko granicy z Kazachstanem. Leży w żyznej Dolinie Czuj u podnóża gór Tien-szan. Jest politycznym, gospodarczym i kulturalnym sercem Kirgistanu, ale w przeszłości było świadkiem wielu transformacji.
Krótka historia Biszkeku
Obszar wokół Biszkeku był zamieszkany od wieków dzięki żyznym pastwiskom i szlakom handlowym. W epoce Jedwabnego Szlaku, w Dolinie Czuj rozkwitały osady, służące jako przystanki dla kupców i karawan. Jednak sam Biszkek rozpoczął swoje istnienie jako skromna twierdza w XIX wieku.
W 1825 roku Chanat Kokandzki zbudował w tym miejscu fort, aby kontrolować lokalny handel i plemiona koczownicze. Rosjanie zdobyli go w 1862 roku, zburzyli i założyli miasto garnizonowe o nazwie Piszpek. Zapoczątkowało to nowy etap, wraz z przybyciem osadników słowiańskich, a osada stopniowo przekształciła się w ośrodek administracyjny.
Opera
Kiedy bolszewicy zajęli Azję Środkową, Piszpek w 1926 roku stał się częścią nowo utworzonej Kirgiskiej Autonomicznej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Wówczas przemianowano go na Frunze, na cześć Michaiła Frunzego, dowódcy Armii Czerwonej urodzonego w tym mieście. Pod rządami radzieckimi Piszpek przekształcił się z ponurego miasta granicznego w dobrze zaplanowane miasto z szerokimi bulwarami, architekturą w stylu radzieckim, fabrykami i uniwersytetami.
Po uzyskaniu przez Kirgistan niepodległości w 1991 roku miasto przyjęło nazwę Biszkek, nawiązującą do tradycyjnej drewnianej maselnicy, w której wytwarzano kumys (fermentowane mleko kobyle), podstawowy element kirgiskiej kultury koczowniczej. Od tego czasu Biszkek rozwinął się w tętniącą życiem stolicę, łączącą dziedzictwo radzieckie, tradycje Azji Środkowej i wpływy współczesności.
Jak dotrzeć do Biszkeku?
Samolotem
Międzynarodowy Port Lotniczy Manas (FRU) to główne lotnisko w kraju, położony około 30 km na północny zachód od miasta. Obsługuje bezpośrednie połączenia z głównych regionalnych węzłów lotniczych, takich jak Stambuł, Moskwa, Dubaj, Taszkent i Ałmaty.
Z lotniska do centrum miasta podróżni zazwyczaj biorą taksówkę, (najlepiej poprzez aplikację do zamawiania przejazdów, np. Yandex) lub minibus (marszrutkę).
Drogą lądową
Biszkek jest dobrze skomunikowany z pobliskimi miastami w Kazachstanie i Kirgistanie. Szczególnie popularna jest trasa Ałmaty–Biszkek, z częstymi połączeniami i przekroczeniem granicy w Korday.
Wynajem samochodu to opcja dostępna w Kirgistanie, szczególnie dla tych, którzy planują eksplorację gór i terenów wiejskich poza stolicą. Z całego serca polecam firmę „Rent a Car 4×4 in Kyrgyzstan Bishkek”, z którą można skontaktować się przez WhatsApp: +996508811770. Bardzo miłe i bezproblemowe doświadczenie.
Radziecka architektura BiszkekuPanorama Biszkeku i gór
Najlepszy czas na wizytę
Wiosna (kwiecień–czerwiec): To jeden z najprzyjemniejszych okresów. Jest coraz cieplej, góry wokół miasta wciąż pokrywa śnieg, a doliny porastają dzikie kwiaty. To doskonały czas na miejskie spacery i lekkie wędrówki.
Lato (lipiec–sierpień): Lata są gorące, często powyżej 30°C, ale zacienione drzewami ulice miasta oferują wytchnienie. To pora roku, kiedy wiele osób wybiera Biszkek jako bazę wypadową na wycieczki w góry.
Jesień (wrzesień–październik): Kolejny idealny okres. Upał nieco słabnie, niebo jest zazwyczaj bezchmurne, a sezon zbiorów sprzyja zapełnieniu lokalnych targów świeżymi produktami. Złociste liście sprawiają również, że miasto i okoliczne doliny są wyjątkowo malownicze.
Zima (listopad–marzec): Biszkek doświadcza mroźnych, śnieżnych zim. Choć samo miasto może wydawać się szare, to właśnie wtedy można uprawiać narciarstwo i sporty zimowe w ośrodkach takich jak Chunkurchak czy Karakol, do których można łatwo dojechać z Biszkeku.
Gdzie zatrzymać się w Biszkeku?
Podczas mojego kilkudniowego pobytu w Biszkeku zatrzymałem się w czterech różnych hotelach:
Inter Hotel Bishkek: Prawdopodobnie najlepszy stosunek ceny do jakości. Dobra lokalizacja, nowoczesne pokoje.
Hotel Touristan: Pokój był ogromny i czysty. Recepcjonistka była bardzo pomocna, a w prezencie dostałam nawet magnes na lodówkę. Jedynym minusem była słabo działająca klimatyzacja.
Malinka: Bardziej pensjonat niż hotel. Pokój był wyposażony w czajnik, herbatę, cukier i kosmetyki. Bardzo przyjazny właściciel, który pozwolił mi zostawić część bagażu na kilka dni, kiedy wędrowałem po Parku Narodowym Ala Archa.
Terrasse Hotel & Bar: Luksusowy obiekt oferujący zapierające dech w piersiach panoramiczne widoki na góry i miasto. Musiałem znaleźć naprawdę dobrą ofertę na booking.com, bo w ciągu kilku dni po mojej wizycie ceny pokoi wzrosły czterokrotnie.
Q&A
Czy warto odwiedzić Biszkek?
Tak. Biszkek to spokojne, zielone miasto z szerokimi bulwarami, architekturą z czasów sowieckich, tętniącymi życiem kawiarniami i łatwym dostępem do gór. To dobre miejsce zarówno na krótki pobyt, jak i na bazę wypadową do pobliskich atrakcji.
Ile dni powinienem spędzić w Biszkeku?
Dwa do trzech dni to idealny czas na samo miasto. Dodaj dodatkowe dni, jeśli planujesz jednodniowe wycieczki do pobliskich miejsc, takich jak Park Narodowy Ala Archa czy Wieża Burana.
Czy Biszkek jest bezpieczny dla turystów ?
Generalnie tak. Przestępstwa z użyciem przemocy zdarzają się rzadko, ale jak w każdym mieście, uważaj na kieszonkowców w zatłoczonych miejscach i na targowiskach. Wystarczy podstawowa czujność.
Czy w Biszkeku ludzie mówią po angielsku?
Angielski jest używany w hotelach, hostelach i przez osoby młode, ale rosyjski jest znacznie częściej używany. Znajomość kilku rosyjskich zwrotów bardzo pomaga.
Czy w Biszkeku jest drogo?
Nie. Biszkek jest przystępny cenowo w porównaniu z wieloma stolicami. Jedzenie, transport i zakwaterowanie są w rozsądnych cenach, szczególnie dla osób podróżujących z ograniczonym budżetem.
Jak poruszać się po mieście?
Taksówki i aplikacje do zamawiania przejazdów (Yandex) są tanie i wygodne. Marszrutki (minibusy) są bardzo przystępne cenowo, ale ich trasy mogą być trudne do ogarnięcia dla osób odwiedzających to miasto po raz pierwszy.
Jakiego jedzenia warto spróbować w Biszkeku?
Spróbuj plovu, lagmanu, manty, samsy i lokalnego chleba. Biszkek ma również dobre kawiarnie i międzynarodową kuchnię dzięki środowisku studenckiemu i ekspatriackiemu.
Czy mogę organizować jednodniowe wycieczki z Biszkeku?
To centralny plac miasta i główne miejsce spotkań. To tutaj odbywają się parady, festiwale i uroczystości narodowe. Plac otoczony jest budynkami rządowymi, fontannami i pomnikami, co czyni go symbolicznym sercem stolicy. Wieczorami ożywa, gdy miejscowi spacerują, a rodziny cieszą się otwartą przestrzenią.
Plac Ala Too
Flaga Republiki Kirgiskiej
Masywna flaga Kirgistanu powiewa wysoko nad miastem, czyniąc ją zarówno symbolem patriotycznym, jak i charakterystycznym punktem orientacyjnym. Obok flagi stoi duży pomnik poświęcony Manasowi, legendarnemu bohaterowi kirgiskiego folkloru. Manas symbolizuje odwagę, jedność i przywództwo, a jego historia była przekazywana od wieków w formie opowieści. Posąg przedstawia go w dominującej pozie na koniu.
Muzeum Historii (State History Museum)
Położone tuż przy placu Ala-Too, pozwala poznać długą historię Kirgistanu, od starożytnych kultur koczowniczych po czasy sowieckie i późniejsze. Jego eksponaty obejmują archeologię, etnografię i historię polityczną, dając zwiedzającym szerokie pojęcie o rozwoju narodu na przestrzeni wieków.
State History Museum
Pomnik Włodzimierza Lenina
Chociaż wiele radzieckich pomników zostało usuniętych w całym regionie, w Biszkeku wciąż znajduje się duży pomnik Lenina. Kiedyś stał on w widocznym miejscu na placu Ala-Too, a obecnie znajduje się za Państwowym Muzeum Historycznym.
Park Panfiłowa
Ten zielony park to jedna z ulubionych przestrzeni zielonych w mieście. Zacienione alejki, wesołe miasteczka i swobodna atmosfera. Rodziny, pary i studenci spędzają tutaj popołudnia na świeżym powietrzu.
Posąg Kurmażan Datka (Kurmanzhan Datka Statue)
Kurmanżan Datka (1811–1907) jest pamiętana jako jedna z najbardziej wpływowych przywódczyń Kirgistanu. Urodzona w górzystej dolinie Ałaj, zyskała sławę w czasach, gdy kobiety rzadko sprawowały władzę. Po śmierci męża objęła przywództwo i zyskała szanowany tytuł „Datka”, używany w stosunku do wysokich rangą dowódców i gubernatorów Chanatu Kokandzkiego.
Zasłynęła nie tylko ze swoich zdolności przywódczych, ale także z umiejętności negocjacyjnych. W XIX wieku, gdy Imperium Rosyjskie rozszerzało swoją ekspansję na Azję Środkową, udało jej się utrzymać pewien poziom stabilności dla swojego narodu, stosując dyplomację zamiast otwartego oporu, który prawdopodobnie przyniósłby zagładę.
Kurmanzhan Datka była podziwiana za swoje poczucie sprawiedliwości i troskę o dobro swojej społeczności. Ze względu na swoją siłę i mądrość zyskała przydomek „Królowa Południa”.
Park Dębowy (Oak Park)
Jeden z najstarszych parków w Biszkeku, znany z zacienionych alejek i plenerowych instalacji artystycznych. Rzeźby, fontanny i ławki sprawiają, że jest to przyjemne miejsce na odpoczynek. W parku odbywają się również wydarzenia kulturalne.
Narodowe Muzeum Sztuk Pięknych im. Gapara Aitiewa
W tym muzeum znajduje się szeroki przegląd dzieł sztuki wizualnej, od tradycyjnych kirgiskich prac filcowych i rzemiosła, po obrazy i dzieła sztuki współczesnej. Nazwane na cześć pierwszego zawodowego artysty Kirgistanu.
Muzeum MV Frunze
To muzeum, poświęcone Michaiłowi Frunze, bolszewickiemu przywódcy urodzonemu w Biszkeku (wówczas Piszpeku), prezentuje jego rzeczy osobiste, dokumenty i rolę, jaką odegrał w historii Związku Radzieckiego. Sam budynek jest godny uwagi, ponieważ został wzniesiony wokół domu, w którym dorastał Frunze, zachowując jego oryginalne wnętrze.
Stary Centralny Meczet
To jeden z najstarszych zabytków islamskich w mieście, pochodzący z końca XIX wieku. Przez wiele lat służył jako główne miejsce modlitwy w mieście.
Stary Centralny Meczet
Plac Zwycięstwa (Victory Square)
Położony w samym centrum miasta, plac ten upamiętnia zwycięstwo Związku Radzieckiego w II wojnie światowej. W jego sercu znajduje się monumentalny pomnik w kształcie ramy jurty, symbolizujący zarówno kirgiskie dziedzictwo, jak i matki, które czekały na powrót swoich synów z wojny. Płoną tu wieczne płomienie, oraz odbywają regularne ceremonie.
Pomnik Bojowników Rewolucji (Fighters of the Revolution Monument)
Ten pomnik poświęcony jest tym, którzy brali udział w rewolucji 1917 roku i burzliwych latach, które po niej nastąpiły. To masywny pomnik w stylu radzieckim, mający symbolizować siłę i poświęcenie.
Plac Zwycięstwa
Centralny Meczet
Otwarty w 2018 roku, jest obecnie największym meczetem w Azji Środkowej. Ten dar od Turcji, wzniesiony w majestatycznym stylu osmańskim, z białym marmurem, eleganckimi kopułami i wysokimi minaretami, może pomieścić dziesiątki tysięcy wiernych. Podczas piątkowych modlitw i ważnych świąt dziedziniec wypełnia się ludźmi.
Centralny MeczetCentralny Meczet
Kirgiski Cyrk Państwowy
Mieszczący się w okrągłym, przypominającym statek kosmiczny budynku z lat 70. XX wieku, cyrk to kwintesencja radzieckiej architektury. Nadal działa, oferując różnorodne występy, od tradycyjnych akrobacji po pokazy z udziałem zwierząt. Nawet jeśli nie wejdziesz do środka, sam ten osobliwy budynek przypomina o tym, jak sowieccy planiści uwielbiali futurystyczne projekty.
Kirgiski Cyrk Państwowy
Biały Dom (The White House)
Nie mający nic wspólnego z Białym Domem w Waszyngtonie, to budynek rządowy w Biszkeku. Ogromny blok białego marmuru, o bardzo radzieckim wyglądzie, niegdyś służył jako siedziba Partii Komunistycznej. Dziś mieści administrację prezydencką. Okoliczne tereny były areną protestów i rewolucji w niedawnej historii Kirgistanu.
Biały Dom
Katedra Świętego Zmartwychwstania (Holy Resurrection Cathedral)
Tradycyjna rosyjska cerkiew prawosławna z niebieskimi kopułami i złotymi krzyżami, zbudowana na początku XX wieku. Przetrwała okres radziecki, kiedy wiele kościołów zostało zamkniętych lub zniszczonych. Dziś jest to czynny kościół, szczególnie ruchliwy w święta prawosławne.
Katedra Świętego Zmartwychwstania
Posąg Manasa
Manas to legendarny bohater kirgiskiej poezji epickiej i symbol dumy narodowej. Jego pomnik stoi w pobliżu placu Filharmonii, przedstawiając Manasa na koniu z uniesionym mieczem. To popularne miejsce spotkań i jeden z symboli Biszkeku.
Dworzec kolejowy
Zbudowany w latach 40. XX wieku dworzec jest skromny, ale elegancki, z elementami wystroju z czasów sowieckich.
Dworzec kolejowy
Bazar Osz (Osh Bazaar)
Jedno z najruchliwszych miejsc w Biszkeku. Znajdziesz tu wszystko, od świeżych produktów i przypraw po tradycyjne czapki (kałpaki), artykuły gospodarstwa domowego i ubrania. Jest tu głośno, tłoczno i różnorodnie. Dla turystów to najlepsze miejsce, by poczuć codzienne życie Kirgizów, targować się ze sprzedawcami i spróbować lokalnego jedzenia ulicznego, takiego jak samsa i świeży chleb. Uważaj na kieszonkowców!
Co zobaczyć poza Biszkekiem?
Pomnik Ata Beyit
Położony na południe od Biszkeku, jest jednocześnie cmentarzem i miejscem pamięci. Upamiętnia ofiary stalinowskich czystek z lat 30. XX wieku, z których wiele zostało tu pochowanych w zbiorowych mogiłach. Później cmentarz został rozbudowany i pochowano tu inne znane postacie, w tym słynnego pisarza Czyngisa Ajtmatowa. To uroczyste i refleksyjne miejsce, malowniczo położone z górami w tle, ma istotne znaczenie dla zrozumienia historii Kirgistanu w XX wieku.
Przewodnik w muzeum był bardzo miły i wyświetlił mi krótki film, często go zatrzymując i komentując po angielsku.
Flaga Kirgistanu na górze Boz-Boltok
Z góry roztacza się wspaniały widok na Biszkek i otaczającą go dolinę. Miejsce to stało się popularnym miejscem zarówno dla mieszkańców, jak i turystów.
Góra Chon Aryk
Chon Aryk leży niedaleko Biszkeku i jest raczej naturalną oazą spokoju niż atrakcją turystyczną. To doskonałe miejsce na piesze wędrówki, oferujące świeże powietrze, otwarte przestrzenie i górskie krajobrazy, a jednocześnie położone niedaleko miasta.
Dolina Alamedin
Wąwóz Alamedin znajduje się w kirgiskim paśmie Ala-Too, będącym częścią północnych gór Tien-szan i ciągnie się wzdłuż rzeki o tej samej nazwie. Słynie ze stromych, skalistych zboczy, alpejskich łąk i lasów sosnowych.
Obszar ten jest popularny wśród miłośników pieszych wędrówek, jazdy konnej i biwakowania. Szlaki prowadzą do wodospadów i wyższych przełęczy górskich, które łączą się z innymi dolinami. Ze względu na stosunkowo bliskie położenie od Biszkeku (około 30 kilometrów), jest to jedno z bardziej dostępnych naturalnych miejsc wypoczynkowych dla mieszkańców i turystów.
Więcej szczegółów znajdziesz w osobnym wpisie TUTAJ.
Dolina Alamedin
Sky Bridge i Dolina Chunkurchak
Most znajduje się w wąwozie Chunkurchak, około 35 km od centrum Biszkeku. Został zbudowany w 2021 roku i szybko stał się popularną atrakcją. Ma rozpiętość około 125 metrów ale to, co czyni go szczególnie imponującym, to spadek pod nim, około 700 metrów w dół wąwozu. Mieszanka zapierających dech w piersiach widoków i adrenaliny gwarantowana.
Więcej szczegółów znajdziesz w osobnym wpisie TUTAJ.
Sky Bridge
Park Narodowy Ala Archa
Ten park to jedna z najsłynniejszych atrakcji przyrodniczych w pobliżu Biszkeku, zaledwie około 40 km od miasta. Położony w górach Tien-Szan, to raj dla miłośników aktywnego wypoczynku. Możliwe są jednodniowe lub kilkudniowe wędrówki by podziwiać lodowce, wodospady i alpejskie krajobrazy. Ze względu na bliskość miasta, jest to ulubione miejsce weekendowych wypadów mieszkańców Biszkeku szukających świeżego powietrza i malowniczych krajobrazów. Na szczęście większość z nich nie zapuszcza się dalej niż do końca asfaltowej drogi, więc z pewnością znajdziesz ciszę i spokój, zagłębiając się nieco głębiej w park.
Więcej o wędrówkach po parku przeczytasz w osobnym wpisie TUTAJ.
Sky Bridge znajduje się w wąwozie Chunkurchak, na wysokości około 2400 metrów nad poziomem morza, około 35 km od centrum Biszkeku. Został zbudowany całkiem niedawno, bo w 2021 roku, i szybko stał się popularną atrakcją zarówno dla mieszkańców, jak i turystów. Ma długość około 125 metrów, a to co czyni go szczególnie imponującym, to 700 metrowa przepaść, nad którą jest zawieszony. Piękne widoki i adrenalina w jednym!
Jak tam dotrzeć?
Większość osób dojeżdża samochodem. Podróż trwa zazwyczaj około godziny, w zależności od natężenia ruchu i warunków drogowych. Trasa prowadzi na południe od Biszkeku, najpierw drogami utwardzonymi, a następnie szutrowymi już w bardziej górzystym terenie. Ostatni odcinek jest kręty i miejscami może być nieco wyboisty, dlatego zaleca się pojazd z odpowiednim prześwitem, szczególnie w czasie deszczu lub opadów śniegu.
Transport publiczny nie dojeżdża bezpośrednio do mostu, więc turyści, którzy nie mają własnego samochodu, często polegają na taksówkach lub zorganizowanych wycieczkach. Możesz zamówić taksówkę za pośrednictwem aplikacji Yandex. Niektóre lokalne firmy turystyczne (np. Gettik lub Intourists) łączą Sky Bridge z innymi atrakcjami w okolicy, takimi jak Park Narodowy Ala-Archa lub Dolina Chunkurchak.
Najlepszy czas na wizytę
Najlepszą porą na zwiedzanie mostu to okres od późnej wiosny do wczesnej jesieni. W tym okresie wąwóz prezentuje się najpiękniej, a zielone łąki, dzikie kwiaty i czyste niebo sprawiają, że widoki są wyjątkowo spektakularne. Letnie miesiące są ciepłe, ale nie upalne na wyższych wysokościach, co sprawia, że spacer po moście i okolicach jest komfortowy.
Zima natiomiast przynosi obfite opady śniegu i oblodzenie. Choć krajobraz wygląda spektakularnie, dojazd może być utrudniony. Wczesna wiosna również bywa zdradliwa, ponieważ topniejący śnieg sprawia, że drogi stają się błotniste i śliskie.
Gdzie zatrzymać się w Biszkeku?
Podczas mojego kilkudniowego pobytu w Biszkeku zatrzymałem się w czterech różnych hotelach:
Inter Hotel Bishkek: Prawdopodobnie najlepszy stosunek ceny do jakości. Dobra lokalizacja, nowoczesne pokoje.
Hotel Touristan: Pokój był ogromny i czysty. Recepcjonistka była bardzo pomocna, a w prezencie dostałam nawet magnes na lodówkę. Jedynym minusem była słabo działająca klimatyzacja.
Malinka: Bardziej pensjonat niż hotel. Pokój był wyposażony w czajnik, herbatę, cukier i kosmetyki. Bardzo przyjazny właściciel, który pozwolił mi zostawić część bagażu na kilka dni, kiedy wędrowałem po Parku Narodowym Ala Archa.
Terrasse Hotel & Bar: Luksusowy obiekt oferujący zapierające dech w piersiach panoramiczne widoki na góry i miasto. Musiałem znaleźć naprawdę dobrą ofertę na booking.com, bo w ciągu kilku dni po mojej wizycie ceny pokoi wzrosły czterokrotnie.
Czy warto?
Z mostu i otaczających go wzgórz roztaczają się piękne górskie panoramy. Widać również wodospad Golubinyy i można zejść do jego podnóża, jednak ścieżka jest bardzo stroma i trzeba uważać.
Sam most stanowi wspaniały przystanek w drodze do Doliny Chunkurchak, nie wiem jednak czy warto poświęcać czas i pieniądze na dojazd, jeśli nie zamierzasz kontynuować trasy dalej.
Wąwóz Alamedin znajduje się w kirgiskim paśmie Ala-Too, będącym częścią północnych gór Tien-Szan. Wąwóz ciągnie się wzdłuż rzeki Alamedin i słynie ze stromych, skalistych zboczy, łąk i lasów sosnowych.
Obszar ten jest popularny wśród miłośników pieszych wędrówek, jazdy konnej i biwakowania. Szlaki prowadzą do wodospadów i wyższych przełęczy górskich, które łączą się z innymi dolinami. Ze względu na stosunkowo bliskie położenie od Biszkeku (około 30 kilometrów), jest to jedno z bardziej dostępnych miejsc wypoczynkowych dla mieszkańców i turystów.
Flora i fauna są tu bogate: wiosną i latem można tu spotkać jałowiec, dzikie kwiaty, a także różnorodne zwierzęta górskie, takie jak świstaki i ptaki drapieżne. Zimą wąwóz jest pokryty śniegiem, co czyni go idealnym miejscem do uprawiania narciarstwa.
Jak dotrzeć do wąwozu Alamedin?
Prywatnym samochodem
Z Biszkeku należy kierować się na południe drogą Alamedin. Po około 20–30 kilometrach dotrzesz do wąwozu w pobliżu wsi Koj-Tasz. Stamtąd droga prowadzi w głąb doliny, choć im dalej, tym jest węższa i bardziej wyboista.
Transportem publicznym
Z Biszkeku do Koj-Tasz regularnie kursują taksówki zbiorowe i minibusy (marszrutki). Dalej można dotrzeć pieszo, autostopem lub lokalnym transportem.
Taksówką
Możesz skorzystać z aplikacji Yandex i zamówić prywatną taksówkę, która dowiezie Cię na początek szlaku pieszego.
Wycieczki
Niektóre lokalne firmy turystyczne i pensjonaty organizują jednodniowe wycieczki trekkingowe, często obejmujące przystanki przy gorących źródłach i wodospadach.
Najlepszy czas na wizytę
Wiosna (kwiecień–czerwiec)
To właśnie wtedy dolina ożywa. Śnieg zaczyna topnieć, rzeka wezbiera, a łąki zapełniają się dzikimi kwiatami. Na wyższych wysokościach szlaki mogą być nadal błotniste lub zaśnieżone, ale krajobraz jest wyjątkowo kolorowy.
Lato (lipiec–sierpień)
Najpopularniejszy sezon. Pogoda jest stabilna, brzegi rzek zielone i idealne na piesze wędrówki, kemping lub jazdę konną. Pojawiają się również jurty stawiane przez rodziny pasterskie, ponieważ zwierzęta gospodarskie są tu wypasane na wysokich pastwiskach.
Jesień (wrzesień–październik)
Wąwóz jest spokojniejszy, temperatury niższe, a zbocza wzgórz mienią się złocisto-czerwonymi barwami. To dobry sezon na wędrówki bez tłumów, choć noce mogą być dość chłodne.
Zima (listopad–marzec)
Wąwóz pokryty jest śniegiem i jest znacznie rzadziej odwiedzany. Nie jest to najlepszy czas na piesze wędrówki, ale idealny dla miłośników zimowych krajobrazów i narciarstwa. Gorące źródła są szczególnie przyjemne.
Gdzie zatrzymać się w Biszkeku?
Podczas mojego kilkudniowego pobytu w Biszkeku zatrzymałem się w czterech różnych hotelach:
Inter Hotel Bishkek: Prawdopodobnie najlepszy stosunek ceny do jakości. Dobra lokalizacja, nowoczesne pokoje.
Hotel Touristan: Pokój był ogromny i czysty. Recepcjonistka była bardzo pomocna, a w prezencie dostałam nawet magnes na lodówkę. Jedynym minusem była słabo działająca klimatyzacja.
Malinka: Bardziej pensjonat niż hotel. Pokój był wyposażony w czajnik, herbatę, cukier i kosmetyki. Bardzo przyjazny właściciel, który pozwolił mi zostawić część bagażu na kilka dni, kiedy wędrowałem po Parku Narodowym Ala Archa.
Terrasse Hotel & Bar: Luksusowy obiekt oferujący zapierające dech w piersiach panoramiczne widoki na góry i miasto. Musiałem znaleźć naprawdę dobrą ofertę na booking.com, bo w ciągu kilku dni po mojej wizycie ceny pokoi wzrosły czterokrotnie.
Moje doświadczenie
Na moją pierwszą wyprawę poza miasto zamówiłem taksówkę Yandex prosto na początek szlaku w Dolinie Alamedin. To niecała godzina drogi od Biszkeku, a jednak już wtedy czułem się jak w zupełnie nowym świecie, bez korków i zanieczyszczenia powietrza. Od momentu, gdy postawiłem stopę na szlaku, krajobraz był oszałamiający. Wybrałem szlak po prawej stronie rzeki, który łagodnie piął się w górę, odsłaniając widoki na porośnięte sosnami zbocza i surowe szczyty w oddali.
Boczna ścieżka prowadziła do wodospadu, więc skręciłem w prawo i ruszyłem w górę. Po drodze dolina tętniła życiem, świstaki wyglądały ze swoich norek i śmigały po trawiastych równinach. Sam wodospad był mało imponujący, ale otoczenie i droga do niego z nawiązką rekompensowały wysiłek. Dotarcie do niego z miejsca, gdzie wysadził mnie taksówkarz, zajęło mi nieco ponad 2 godziny.
Rozważałem dalszą wędrówkę w kierunku wysokich pastwisk (jailoo), ale szlak przede mną wyglądał na stromy i wymagający, więc postanowiłem odłożyć to podejście na następny raz. Zamiast tego zapuściłem się głębiej w dolinę, przeszedłem przez mały mostek i polatałem dronem, żeby uchwycić rozległe widoki, a następnie zawróciłem. Później dowiedziałem się, że z odpowiednim sprzętem i kilkoma wolnymi dniami, żądni przygód i doświadczeni trekkerzy mogą stąd dotrzeć nawet do Parku Narodowego Ala-Archa. Nie mogłem jednak znaleźć wystarczających informacji online na temat warunków na szlaku.
Jeśli zdecydujesz się na wędrówkę na wysokie pastwiska, powinna ona zająć około 2 godzin w jedną stronę, a szlak jest widoczny na Mapy.CZ. Na Mapach Google miejsce to nazywa się „At Zhayloo”. Oto mapa:
Podróż powrotna była całkiem łatwa. Po kilku minutach oczekiwania udało mi się złapać stopa na mniej więcej połowę drogi, a następnie złapałem taksówkę z powrotem do Biszkeku.
Wieża Burana to duży minaret położony niedaleko miasta Tokmok w północnym Kirgistanie. Jest to jeden z najważniejszych zabytków w kraju i kluczowa pozostałość po średniowiecznym Jedwabnym Szlaku.
Wieża została zbudowana około X–XI wieku, za czasów chanatu Karachanidów, dynastii panującej w dużej części Azji Środkowej. Pierwotnie miała około 40–45 metrów wysokości i służyła zarówno jako minaret meczetu, jak i symbol miasta Balasagun, stolicy Karachanidów.
Podobnie jak inne minarety, służyła ona do wzywania muzułmanów do modlitwy. Poza funkcją religijną, wieże takie jak Burana pełniły również funkcję punktów orientacyjnych dla podróżnych i kupców przemieszczających się Jedwabnym Szlakiem.
Trzęsienia ziemi na przestrzeni wieków spowodowały znaczne zniszczenia konstrukcji. Do XV wieku część wieży zawaliła się, zmniejszając jej wysokość do około 25 metrów, czyli obecnej wysokości. Okoliczne miasto Balasagun ostatecznie podupadło i zostało opuszczone, pozostawiając wieżę w odosobnieniu.
W XX wieku przeprowadzono prace renowacyjne, aby ustabilizować konstrukcję i zapobiec dalszemu zawaleniu. Dziś zwiedzający mogą wspiąć się na szczyt stromymi, wewnętrznymi schodami i podziwiać widok na dolinę Chüy. Wokół wieży znajduje się również kolekcja balbalów (starożytnych kamiennych posągów) i artefaktów z regionu.
Wieża Burana
Jak tam dotrzeć?
Samochodem
Z Biszkeku należy jechać na wschód autostradą A365 w kierunku Tokmoku. Po dotarciu do Tokmoku należy kierować się zgodnie ze znakami do Burany, która znajduje się około 12 km na południe od miasta.
Minibusem
Udaj się na Wschodni Dworzec Autobusowy w Biszkeku. Wsiądź do marszrutki jadącej do Tokmoku lub Bałakczy/Czolpon Aty (poproś kierowcę, żeby wysadził cię przy zjeździe do Tokmoku). W Tokmoku weź taksówkę, która zawiezie cię do Wieży Burana (gorąco polecam aplikację Yandex). Poproś kierowcę, żeby na ciebie poczekał, w przeciwnym razie będziesz musiał złapać stopa i wrócić do miasta, ponieważ zamówienie taksówki przez aplikację może być w tym miejscu bardzo trudne.
Wycieczki
Wiele agencji w Biszkeku oferuje półdniowe lub całodniowe wycieczki do Wieży Burana, często połączone z innymi pobliskimi atrakcjami. To wygodne rozwiązanie, jeśli chcesz skorzystać z przewodnika, który opowie Ci o historii tego miejsca.
PetrogryfWieża Burana
Najlepszy czas na wizytę
Wiosna (kwiecień–czerwiec)
Dolina jest zielona i pełna kwiatów, co sprawia, że widoki ze szczytu wieży są szczególnie piękne. Pogoda jest przyjemna (około 15–25°C), idealna do wspinaczki na wieżę i spacerów po okolicy.
Lato (lipiec–sierpień)
Znacznie cieplej (25–35°C). Popularny okres, ponieważ latem Kirgistan odwiedza wielu turystów. Najlepiej wybrać się tam rano lub późnym popołudniem, aby uniknąć południowego upału.
Jesień (wrzesień–październik)
Kolejny doskonały czas: przyjemne temperatury i złociste krajobrazy w dolinie Chüy. Mniej turystów niż latem.
Zima (listopad–marzec)
Zimno (czasami poniżej 0°C) z możliwym śniegiem. Bardzo mało odwiedzających, więc możesz mieć to miejsce tylko dla siebie.
Gdzie zatrzymać się w Biszkeku?
Podczas mojego kilkudniowego pobytu w Biszkeku zatrzymałem się w czterech różnych hotelach:
Inter Hotel Bishkek: Prawdopodobnie najlepszy stosunek ceny do jakości. Dobra lokalizacja, nowoczesne pokoje.
Hotel Touristan: Pokój był ogromny i czysty. Recepcjonistka była bardzo pomocna, a w prezencie dostałam nawet magnes na lodówkę. Jedynym minusem była słabo działająca klimatyzacja.
Malinka: Bardziej pensjonat niż hotel. Pokój był wyposażony w czajnik, herbatę, cukier i kosmetyki. Bardzo przyjazny właściciel, który pozwolił mi zostawić część bagażu na kilka dni, kiedy wędrowałem po Parku Narodowym Ala Archa.
Terrasse Hotel & Bar: Luksusowy obiekt oferujący zapierające dech w piersiach panoramiczne widoki na góry i miasto. Musiałem znaleźć naprawdę dobrą ofertę na booking.com, bo w ciągu kilku dni po mojej wizycie ceny pokoi wzrosły czterokrotnie.
Kamienne posągi
Balbale to rzeźbione kamienne figury, często stylizowane i przypominające ludzi. Były umieszczane na grobach lub kurhanach przez koczownicze ludy tureckie już w VI wieku. Wiele z nich przedstawia wojowników lub przodków, czasami trzymających puchar, broń lub inny symboliczny przedmiot.
Uważa się, że oddają one cześć zmarłym, zwłaszcza wojownikom, i pełnią funkcję strażników świata duchowego. Niektórzy uczeni sugerują, że mogą one również przedstawiać wrogów pokonanych w bitwie, symbolicznie służąc zmarłym w życiu pozagrobowym. Każda statua ma unikalne cechy, odzwierciedlające lokalne style i osobę, którą upamiętnia.