Kol-Ukok leży na wysokości około 3000 metrów nad poziomem morza i słynie z zachwycającej turkusowej wody, w której odbijają się otaczające je ośnieżone szczyty. Jezioro ma pochodzenie lodowcowe. Nazwę jeziora można przetłumaczyć jako „jezioro w kotlinie” lub „jezioro w dolinie”. W regionie można spotkać świstaki, orły, a czasem koziorożce.
Jak dotrzeć do Kol-Ukok?
Turyści zazwyczaj wyruszają z miejscowości Kochkor i wędrują przez dolinę, gdzie latem półkoczowniczy pasterze wypasają bydło.
Koczkor jest dobrze skomunikowany i można tam dojechać taksówką zbiorową, marszrutką (minibusem) lub prywatnym samochodem z większych miejscowości, takich jak Biszkek czy Karakoł. Z Biszkeku podróż samochodem zajmuje zazwyczaj około 4–5 godzin. Z Karakołu będzie to co najmniej 6 godzinami. Północna trasa wokół Issyk-kulu jest w lepszym stanie, ale nieco dłuższa niż południowa. Można dojechać minibusem do Bałykczy i tam przesiąść się na inny minibus lub taksówkę zbiorową jadącą do Koczkoru.
Z Koczkoru podróż kontynuuje się pieszo, konno lub samochodem. Trasa rozpoczyna się w małej wiosce Isakejew, skąd szlak prowadzi dalej w góry. Można tu dojechać taksówką. Szukajcie starych Ład, bo są znacznie tańsze (ja zapłaciłem 200 SOM). Warto unikać taksówkarzy na głównej ulicy, bo ich proponowane ceny są absurdalne. Jeśli kierowca zgodzi się kontynuować jazdę za wioskę drogą gruntową, warto dopłacić, bo jest to mało ciekawy odcinek na pieszą wędrówkę.
Dotarcie do Kol-Ukok zajmuje około 5-6 godzin, w zależności od tempa i pogody. Trasa przez cały czas prowadzi delikatnie pod górę, ale nie ma żadnych stromych podejść. W lipcu 2025 roku wyglądało na to, że właśnie wybudowano tam nową drogę. Spacer po niej był dość nudny, a widoki wcale nie były wyjątkowo spektakularne. Szczerze mówiąc, następnym razem zorganizowałbym transport aż nad samo jezioro albo spróbowałbym złapać stopa, chociaż ruch jest minimalny, więc trzeba być cierpliwym.
Możliwa jest także wyprawa na koniach z przewodnikiem.
Oto mapa szlaku, ale czas wędrówki jest zawyżony:
Najlepszy czas na wizytę
Nad jezioro Kol-Ukok najlepiej wybrać się w miesiącach letnich, od końca czerwca do początku września. W tym czasie śnieg na szlakach topnieje na tyle, że wędrówka jest łatwa, jezioro nie jest zamarznięte, a pogoda jest stosunkowo przyjemna jak na tak dużą wysokość.
Późną wiosną (maj – początek czerwca) teren wciąż rozmarza, a śnieg może blokować fragmenty szlaku. Jezioro bywa częściowo zamarznięte, a noce są bardzo zimne.
W środku lata (lipiec–sierpień) panują najlepsze warunki. Można zauważyć bujne alpejskie łąki z dzikimi kwiatami i pasterzy wypasających swoje zwierzęta na pastwiskach. To właśnie wtedy nad jeziorem rozstawiane są jurty, oferujące wyżywienie i nocleg.
Pod koniec września temperatury gwałtownie spadają, może powrócić śnieg, a jurty znikają, gdy pasterze wracają do niższych dolin. Później trekking staje się trudniejszy, a czasem niebezpieczny bez odpowiedniego sprzętu.
Gdzie się zatrzymać w Kochkor?
Spędziłem jedną noc w pensjonacie Malika i był to jeden z najczystszych i najprzytulniejszych noclegów, jakie miałem w Kirgistanie. Śniadanie było obfite i sycące, a część bagażu mogłem zostawić na przechowanie na czas wędrówki nad jezioro. Właścicielka jest przemiłą kobietą!
Gdzie się zatrzymać nad Kol-Ukok?
Nad jeziorem znajduje się kilka obozowisk jurtowych i nie sądzę, aby wybór miał duże znaczenie.
Możesz też rozbić własny namiot, gdziekolwiek chcesz. Ja rozbiłem namiot w pobliżu jurt Nurzhan & Toko i u tych gospodarzy zjadłem kolację. To był najlepszy posiłek, jaki jadłem w kirgiskich jurtach.
Co zobaczyć w Kochkorze?
Kochkor nie ma zbyt wiele do zaoferowania, ale jeśli masz trochę czasu to zajrzyj do Muzeum Historycznego (Tarykh Muzey – Istoricheskiy Muzey).
Na wystawie można obejrzeć tradycyjne dzieła lokalnej sztuki oraz tradycyjne przedmioty codziennego użytku, dzięki czemu zwiedzający mogą dowiedzieć się, jak żyli i pracowali ludzie w danym regionie, a także jakie były ich zwyczaje.
Jedną z wyjątkowych części muzeum jest wystawa poświęcona Czołponbekowi Bazarbajewowi, wybitnemu artyście baletowemu z Koczkoru, który w 1982 roku został „Ludowym Artystą ZSRR”.
Kolejną “atrakcją” jest pomnik Włodzimierza Lenina, znajdujący się przed budynkiem władz obwodowych. Jest to pomnik z czasów sowieckich, pomalowany na srebrno. Jest przykładem licznych pomników Lenina, które stawiane były w miastach Azji Środkowej. Z biegiem czasu wiele takich pomników zostało usuniętych lub przeniesionych w inne miejsca. Ten w Koczkorze pozostał na swoim miejscu.
Wędrówka do jeziora Kol Ukok
Śniadanie w moim pensjonacie było wyśmienite, choć po pizzy, którą zjadłem na mieście dzień wcześniej wciąż czułem się trochę niekomfortowo. Mimo to postanowiłem poszukać taksówki i dostać się na początek szlaku. Pierwszy kierowca, którego spotkałem na głównej drodze, zaoferował podwózkę za 500 SOM i miał dość niemiłe nastawienie, więc podziękowałem. Kawałek dalej spotkałem innego kierowcę w starej Ładzie. Był o wiele bardziej przyjazny i szybko ustaliliśmy dobrą cenę: 200 SOM.
Sama wędrówka nad jezioro Kol Ukok nie była szczególnie ciekawa. “Szlak” to po prostu szeroka, gruntowa droga, którą można by z łatwością przejechać prawie każdym samochodem, nawet sedanem. Intensywne słońce sprawiało, że było gorąco, a w połączeniu z moim niespokojnym żołądkiem nie był to dla mnie najprzyjemniejszy trekking. Nad jezioro dotarłem około 13:00.
Rozbiłem namiot w pobliżu jurt i brzegu jeziora, zamówiłem kolację na później, a następnie ruszyłem w kierunku kolejnego celu: jeziora Kel Tor. Ta wędrówka była całkowitym tego co doświadczyłem od rana i szlak był absolutnie malowniczy. Ruszyłem wzdłuż prawego brzegu Kol-Ukok, a następnie krajobraz nagle otworzył się na rozległą dolinę. Zauważyłem kolejny obóz jurt, ale skręciłem w prawo, podążając wzdłuż strumienia w górę, w kierunku wodospadu.
Podejście było strome i wyczerpujące, ale kiedy w końcu dotarłem na górę, zostałem nagrodzony przepiękną panoramą jeziora Kel Tor. Otoczone majestatycznymi szczytami i lodowcami jezioro było bardzo spokojne, a w zasięgu wzroku było tylko dwoje turystów. Gdy pogoda się zmieniła i zaczął padać lekki deszcz, niechętnie ruszyłem w drogę powrotną do mojego namiotu.
Kolacja w jurcie była pyszna, a towarzystwo jeszcze lepsze. Dzieliłem stół z grupą podróżników i lokalnym kirgiskim przewodnikiem, który opowiadał nam fascynujące historie o lokalnych tradycjach i kulturze. Gdy słońce chowało się za górami, delektowałem się ostatnimi ciepłymi promieniami, zanim schowałem się do śpiwora. Temperatura spadała bardzo szybko!
Był to z pewnością długi i wymagający dzień. Jeśli chcesz zaoszczędzić czas i siły, polecam pokonać szlak do Kol-Ukok samochodem. Lepiej spędzić więcej czasu nad jeziorem i wybrać się na o wiele bardziej malowniczą i satysfakcjonującą trasę do jeziora Kel Tor. Pamiętaj tylko, żeby wynegocjować cenę transferu lub spróbować złapać stopa!
